Port ładowania USB-C miał wprowadzić porządek i ujednolicić standardy obowiązujące na rynku. Celem było ustalenie jednego uniwersalnego złącza, które będzie funkcjonować w laptopach, telefonach i wszystkich innych urządzeniach mobilnych. Sztuka ta póki co jeszcze się nie udała, ale jak dzisiaj opowiemy, jesteśmy na dobrej drodze. Dowiedzcie się czym jest USB-C, Thunderbolt i co przyniesie zapowiedziane niedawno USB 4. Zapraszamy do lektury!

Ten sam wygląd, więc gdzie jest różnica?

Przyglądając się obecnie funkcjonującym m.in. w nowych MacBookach i innych laptopach portom Thunderbolt można zauważyć, że nie różnią się one od USB-C. Gdzie więc tkwi różnica pomiędzy nimi? Już wyjaśniamy.

USB-C – najnowsza wersja złącza USB

USB-C – literka C przy USB oznacza tylko typ, czy w uproszczeniu – kształt wtyczki. Dla porównania najpopularniejsze jak do tej pory USB-A wygląda tak:

wtyczka usb-a

Zdecydowanie rzadziej wykorzystywane, głównie w urządzeniach biurowych USB-B wygląda tak:

wtyczka usb-b

I na koniec to co nas interesuje najbardziej – obecnie dominujący w nowych urządzeniach standard USB-C:

wtyczka usb-c

Jak wspominaliśmy na początku, USB-C wprowadzone zostało w 2014 roku w celu ustalenia jednego złącza, które będzie można stosować w każdym urządzeniu. Złącze przystosowane jest do przesyłu wideo, audio, danych i ładowania do 100 W. Aby jednak móc skorzystać z pełnego wachlarza możliwości USB-C, konieczne są protokoły komunikacyjne, kompatybilne urządzenia, a nawet odpowiednie przewody.

Rozwój technologii USB

Zmiany typów wtyczki to jedno, ale rozwój samej technologii USB to zupełnie inna sprawa. Od powstania USB w 1996 roku możliwości tego standardu co kilka lat stopniowo wzrastały. Na początku istnienia USB w wersji 1.0 mogliśmy przesyłać jedno zdjęcie na sekundę, a obecnie w sekundę prześlemy nawet film.

Nazewnictwo ostatnich wersji wygląda następująco:

  • USB 3.2 Gen 1 – wykorzystywane przez port USB-A lub USB-C i ma szybkość transferu 5 Gbps
  • USB 3.2 Gen 2 – korzysta z portu USB-A lub USB-C, z szybkością transferu 10 Gbps
  • USB 3.2 Gen 2×2 – do niedawna najnowsza specyfikacja dostępna tylko dla USB-C pozwalająca na transfer z prędkością 20 Gbps

Tak jak już mówiliśmy, różnice polegają na prędkości przesyłanych danych. W tym zakresie od długiego czasu przewagę miała technologia Intela – Thunderbolt.

Thunderbolt 3 – technologia zaadaptowana do złącza USB-C

Termin Thunderbolt nie oznacza już typu wtyczki i nie był na początku związany z USB – jest to stworzony w 2009 roku przez Intel przy współpracy z Apple protokół komunikacyjny. Jego zadaniem miał być szereg funkcji, takich jak podłączanie monitora, zewnętrznej karty graficznej czy bardzo szybki transfer danych. Użytkownicy MacBooków z pewnością pamiętają, że w wersji Thunderbolt 1 i 2 standard ten obsługiwany był przez wtyczkę Mini DisplayPort. Od wersji 3 wzwyż korzysta już z powszechnie wykorzystywanego, uniwersalnego złącza USB-C.

wtyczki thunderbolt 1 2 i thunderbolt 3

Pierwsze laptopy z Thunderbolt 3 marki Acer, Asus, HP czy Dell, pojawiły się już pod koniec 2015 roku, a w kolejnym roku mogliśmy je znaleźć już w MacBookach. Obecnie każdy nowy MacBook i zdecydowana większość laptopów innych marek posiada co najmniej jeden port Thunderbolt. Niezwykle istotny dla rozpowszechniania się standardu jest fakt, że Intel zrezygnował z opłaty licencyjnej Thunderbolta, więc korzystać z niego może każdy.

Czy da się gołym okiem rozróżnić USB-C i Thunderbolt 3?

Thunderbolt w najnowszej wersji korzysta ze złącza USB-C. Możemy posłużyć się więc stwierdzeniem, które kojarzymy z podstaw geometrii, które opisywało stosunek pomiędzy kwadratem, a prostokątem. Tak więc nie każde USB-C to Thunderbolt 3, ale każdy Thunderbolt 3 to USB-C. Co do samego rozpoznania, możemy pamiętać, że przy portach Thunderbolt 3 zobaczymy wspomniany wcześniej symbol błyskawicy.

Ogromne możliwości technologii Thunderbolt 3

Jak sugeruje nazwa, złącze Thunderbolt oznaczone jest charakterystyczną błyskawicą. Trzeba przyznać, że bardzo akuratnie, gdyż osiąga w aktualnej wersji transfer z prędkością aż 40 Gbps i pozwala na przekazywanie obrazu o rozdzielczości 5K oraz 4K w aż 60 Hz i podpięcie nawet 2 monitorów. Ogromną funkcjonalność portu doskonale pokazuje hub USB-C Green Cell GC Connect60.

adapter usb-c z thunderbolt 3

Idealnie dopasowane do profilu MacBooka urządzenie podłączamy do dwóch portów USB-C MacBooka, a adapter w zamian oferuje 3 porty USB 3.0, USB-C, HDMI, Thunderbolt 3 i dwa czytniki kart – SD i micro SD. Thunderbolt 3 w połączeniu z hubem pozwala nam więc na jednoczesne podłączenie do laptopa np. takiego zestawu urządzeń:

  • Monitor w rozdzielczości nawet 5K lub w 4K z aż 60 Hz poprzez HDMI
  • Telefon przez USB-C z transferem 5 Gbps
  • Mysz i klawiaturę
  • Pendrive’a
  • kartę pamięci SD i micro SD

A to tylko jedna z bardzo wielu możliwych konfiguracji. Port Thunderbolt daje bardzo duże możliwości funkcjonalne dla laptopa, ale oczywiście, żeby skorzystać z nich w pełni, konieczny jest adapter USB-C.

Ujednolicenie standardu – USB4

Kolejnym krokiem w ujednoliceniu standardów połączenia będzie USB4, które pojawi się w pierwszych urządzeniach pod koniec tego roku. Będzie zgodne ze wszystkimi poprzednimi urządzeniami USB, ma zapewniać transfer danych z prędkością 40 GB/s i podłączenie dwóch wyświetlaczy 4K przy 60 Hz lub jednego 5K. Początkowo standard ten miał być w pełni kompatybilny ze wspomnianym powyżej Thunderboltem 3, lecz ostatecznie rozwiązanie to jest opcjonalne.

Mimo tego przewiduje się, że zdecydowana większość producentów będzie wspierać to rozwiązanie biorąc pod uwagę, że kompatybilność ta zawarta jest w USB4 i nie wiąże się z żadnymi opłatami licencyjnymi. Na ten postęp jednak nieco poczekamy, a póki co możemy korzystać z i tak imponującej już funkcjonalności Thunderbolta 🙂

Autorzy: Michał Bródka i Krzysztof Wołongiewicz