Każda bateria ma w skrócie dwa zadania – gromadzić energię i ją oddawać. Cechą charakterystyczną i źródłem sukcesu baterii litowych jest to, że oba te zadania wykonują wyjątkowo skutecznie. Dlatego właśnie wykorzystywane są one w praktycznie wszystkich urządzeniach mobilnych, niezależnie czy są to laptopy czy smartfony. Jedną z przyczyn, dlaczego tak się stało jest też to, że lepiej w porównaniu z innymi technologiami znoszą pracę w wysokich i niskich temperaturach. Nie znaczy to jednak, że są na nie obojętne. Opowiemy dzisiaj, dlaczego telefony i inne urządzenia mobilne działają krócej zimą. 

Idealna temperatura pracy baterii

Większość ogniw najlepiej funkcjonuje w temperaturze pokojowej i 15-20 stopni Celsjusza to dla nich optymalny zakres pracy. Wraz ze spadkiem temperatury spada napięcie baterii, a co za tym idzie jej zdolność do magazynowania energii, czyli pojemność. Im mniejsza temperatura, tym mniej energii będzie w stanie maksymalnie zgromadzić bateria i różnice te są bardzo duże. Na przykład, jeśli bateria w telefonie nominalnie ma 3000 mAh, to w temperaturze -20°C jej pojemność spadnie nawet o połowę, więc zamiast 16 godzin pracy wytrzyma tylko 8. Skoro działa krócej, to częściej musimy ją ładować, więc możemy wyciągnąć prosty wniosek, że praca w niskich temperaturach znacznie zmniejsza żywotność baterii.

Dzieje się tak dlatego, że każde ładowanie i rozładowanie baterii zmniejsza w minimalnym stopniu całkowitą jej pojemność i żywotność. Nazywa się to cyklami rozładowania baterii i dotyczy każdego typu akumulatora. Zimą jesteśmy zmuszeni częściej ładować telefon, więc szybciej owe cykle zużywamy. Dla porównania – jeśli latem w tydzień musimy ładować telefon 4 razy, to zimą może ta liczba wzrosnąć do 6 lub więcej, jeśli dużo czasu spędzamy na mrozie. Jeśli jednak możemy, powinniśmy uniknąć częstego korzystania z telefonu już przy temperaturach poniżej -10°C i raczej przechowywać go w ciepłej kieszeni blisko ciała. I co niezwykle istotne – nie powinniśmy ładować baterii litowych poniżej 0°C, a w niższych temperaturach jest to wręcz niemożliwe. 

Podsumujmy sobie więc krótko, jak baterie reagują na niskie temperatury:

  • Z każdym stopniem zmniejsza się pojemność, a więc i maksymalny czas pracy baterii 
  • Poniżej 0°C nie powinno się ładować baterii
  • Przy -20°C pojemność ogniw spada o 50%, znacznie skrócony maksymalny czas pracy
  • Przy -40°C napięcie ogniw spada do tego stopnia, że bateria jest w stanie pracować już tylko na bardzo niskim zużyciu energii 

Jak korzystać z baterii i jak je przechowywać zimą?

Jak już podawaliśmy w pierwszej części artykułu, mróz znacznie zmniejsza możliwości baterii litowych i szybciej doprowadza do ich rozładowania. Nie inaczej, jak w przypadku akumulatorów samochodowych. Dlatego więc musimy pamiętać, aby unikać nadmiernego korzystania z telefonu w temperaturze poniżej zera. Podobnie, jeśli zamówiliście sobie u nas baterię i kurier przywiózł Wam ją w wyjątkowo mroźny dzień. Należy wtedy poczekać chwilę, aż się ogrzeje w domowych warunkach, zanim zaczniemy z niej korzystać, a tym bardziej ją ładować. Co ciekawe, znany z paluszków motyw ogrzewania ich w rękach, gdy zaczynają odmawiać posłuszeństwa, ma tutaj zastosowanie. Aby uzyskać kilka lub nawet kilkanaście dodatkowych minut skuteczne będzie ogrzanie telefonu. Tylko niech nie przychodzą Wam do głowy głupie pomysły z zabawą zapalniczką. Jest taka szansa, że poskutkują utratą gwarancji 😉 

W skrócie więc – powinniśmy korzystać z telefonu zimą?

  • Unikajmy częstego używania telefonu na mrozie
  • Nie próbujmy ładować telefonu na mrozie (np. z power banku)
  • Pamiętajmy o regularnym doładowywaniu (to przede wszystkim w przypadku urządzeń, które często przechowujemy w niskich temperaturach)

Stosując się do tych wskazówek z pewnością przedłużymy życie baterii w swoich telefonach. 

Skoro więc nie da się ładować baterii na mrozie, jak alpiniści zasilają swoje urządzenia podczas wysokogórskich wspinaczek? Spytaliśmy o to alpinistę i instruktora wspinaczki, Michała Żurka.
 
“Na wyprawy zabiera się zazwyczaj telefony komórkowe, ale ładuje się je tylko w schronisku lub po ogrzaniu w namiocie korzystając z power banku. Podczas wspinaczki najlepiej trzymać je blisko ciała, żeby dłużej wytrzymały. Poza telefonem znacznie ważniejszym urządzeniem jest jednak tzw. PIEPS, czyli detektor lawinowy, który pomaga ratownikom w odnalezieniu alpinistów w razie kłopotów. Urządzenie to całe szczęście nie wymaga ładowania i jest przystosowane do długiego wytrzymywania w niskich temperaturach.”

Mróz wpływa źle na baterię, a jak jest z upałami?

Jak wspomnieliśmy, ciepło pozytywnie wpływa na zdolność ogniw do magazynowania energii, lecz nie znaczy to, że wysokie temperatury to same pozytywy dla baterii. Owszem, ich zdolność magazynowania i oddawania energii będzie w wysokiej temperaturze zwiększona, lecz należy pamiętać, że takie warunki również szkodzą ogniwom. Badania wykazują, że stała praca w temperaturze 30 stopni Celsjusza sprawia, że cykl życia akumulatora będzie krótszy o 20%. W 40 stopniach będzie on skrócony o około 40%, a przy 45°C już o połowę w porównaniu do pracy w tej optymalnej temperaturze 20°C. Doprowadzanie baterii do wyższych temperatur jest już całkowicie niedozwolone ze względu na potencjalne zagrożenie wytworzeniem gazu w baterii, co w ekstremalnych przypadkach może prowadzić do wybrzuszenia i zapłonu. Oznacza to więc, że pomimo tego, że w takich warunkach ogniwa są w stanie zgromadzić i oddać najwięcej energii, taka eksploatacja bardzo negatywnie wpływa na ich długoterminową żywotność. 

Pst, zastanawiasz się nad zmianą baterii w telefonie? Zobacz nasz poradnik, aby dowiedzieć się od czego zacząć! KLIK

Jaka temperatura jest najlepsza dla baterii?

Koniec końców wracamy do punktu, od którego rozpoczynaliśmy artykuł, czyli “baterie litowe najlepiej funkcjonują w temperaturze pokojowej”. Korzystanie w takich warunkach gwarantuje baterii najdłuższe funkcjonowanie. Oczywiście telefony towarzyszą nam cały rok. Zimą czy latem z pewnością będą narażone na inne warunki, ale uspokajamy, że są jeśli będziecie korzystać z nich zgodnie z naszymi poradami, zapewnicie im długą żywotność. 

 

Polecane produkty